{"id":4313,"date":"2023-03-23T17:11:57","date_gmt":"2023-03-23T10:11:57","guid":{"rendered":"https:\/\/alittlebeasty.com\/?p=4313"},"modified":"2026-03-02T13:45:24","modified_gmt":"2026-03-02T06:45:24","slug":"reading-raphael-in-ha-noi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?p=4313","title":{"rendered":"Reading Raphael in Ha Noi"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u00e3 nghi\u1ec1n ng\u1eabm su\u1ed1t n\u0103m 2016. Sau 7 n\u0103m, khi \u0111\u1ecdc l\u1ea1i, m\u00ecnh v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ebft kinh ng\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1ch d\u00f9ng t\u1eeb qu\u00e1 \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3. Hi v\u1ecdng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p v\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ea7n trong \u0111\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00ecnh d\u1ecbch h\u01a1i d\u1edf, n\u00ean n\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 g\u00f3p \u00fd g\u00ec, h\u00e3y \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u01b0\u1edbi ph\u1ea7n b\u00ecnh lu\u1eadn cho m\u00ecnh nh\u00e9! C\u1ea3m \u01a1n c\u00e1c b\u1ea1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u! <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><strong><em>*L\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a T\u1ea1p ch\u00ed Atlantic*<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed5 v\u0169 trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc \u1edf Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n nay. Nh\u01b0ng, m\u1ed9t h\u1ecdc sinh trung h\u1ecdc \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng \u0111ang c\u00f3 1 tr\u00e0o l\u01b0u \u0111\u00e1ng kh\u00edch l\u1ec7 trong nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, \u0111i t\u00ecm nh\u1eefng g\u00f3c nh\u00ecn kh\u00e1c \u1edf kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed9c thi vi\u1ebft th\u01b0\u1eddng ni\u00ean l\u1ea7n th\u1ee9 2 d\u00e0nh cho h\u1ecdc sinh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1edfi T\u1ea1p ch\u00ed Atlantic v\u00e0 H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0111\u00e3 th\u1eed th\u00e1ch nh\u1eefng h\u1ecdc sinh trung h\u1ecdc b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 m\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m ngh\u1ec7 thu\u1eadt c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn h\u1ecd. H\u01a1n 2000 h\u1ecdc sinh t\u1eeb 44 qu\u1ed1c gia \u0111\u00e3 tham gia. 24 gi\u00e1o s\u01b0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 t\u00e1c ph\u1ea9m v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u00e3 l\u1ef1a ch\u1ecdn ra 20 \u1ee9ng c\u1eed vi\u00ean v\u00e0o v\u00f2ng trong, v\u00e0 m\u1ed9t ban gi\u00e1m kh\u1ea3o g\u1ed3m c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean t\u1eeb H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 T\u1ea1p ch\u00ed Atlantic l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ra k\u1ebft qu\u1ea3 cu\u1ed1i c\u00f9ng. Ng\u01b0\u1eddi th\u1eafng cu\u1ed9c l\u00e0 Nguy\u1ec5n Ti\u1ebfn Th\u00e0nh, hi\u1ec7n s\u1ed1ng \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 s\u1ebd theo h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Duke m\u00f9a thu n\u00e0y.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8212;<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ed9i dung b\u00e0i vi\u1ebft&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Aristotle thu\u1ed9c v\u1ec1 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, c\u00f2n Plato th\u00ec l\u1ea1i thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c. Nh\u1eefng nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng kia th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i tu s\u0129, nh\u01b0ng ki\u1ec3u ki\u1ebfn tr\u00fac trong tranh th\u00ec l\u00e0 c\u1ee7a \u0110\u1ea1o C\u01a1 \u0111\u1ed1c. Nh\u1eefng ngh\u1ec7 s\u0129 t\u00e0i gi\u1ecfi nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1eddi k\u00ec Th\u1ecbnh Ph\u1ee5c H\u01b0ng (High Renaissance)&nbsp;nh\u01b0&nbsp;Michelangelo, Leonardo, Bramante&nbsp;&#8211;&nbsp;ho\u00e0 v\u00e0o v\u1edbi nh\u1eefng kh\u1ed1i \u00f3c v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Hi L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. \u00c1nh s\u00e1ng tr\u00e0n ng\u1eadp b\u1ee9c b\u00edch ho\u1ea1 tr\u00ean tr\u1ea7n, \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eddi k\u00ec c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n x\u01b0a c\u0169 \u0111ang th\u1ee9c t\u1ec9nh, \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u1ec7 s\u0129 nh\u00e2n v\u0103n, c\u1ee7a s\u1ef1 ho\u00e0 h\u1ee3p gi\u1eefa tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 t\u00e2m h\u1ed3n. Ban \u0111\u1ea7u, t\u00f4i \u0111\u00e3 tin r\u1eb1ng t\u00e1c ph\u1ea9m <strong><em>&#8220;Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a Athens&#8221; <\/em><\/strong>ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 t\u00ecm l\u1ea1i h\u00e0o quang c\u1ee7a nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb truy\u1ec1n th\u1ed1ng ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u1ed5 \u0111\u1ea1i b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi Ch\u00e2u \u00c2u \u1edf th\u1eddi k\u1ef3 Ph\u1ee5c H\u01b0ng. V\u00e0 \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb m\u00e0 n\u00f3 mang l\u1ea1i cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 t\u00f4i &#8211; m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i l\u1edbn \u1edf m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian, m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00e1c bi\u1ec7t ho\u00e0n to\u00e0n v\u1ec1 c\u0103n b\u1ea3n? Tuy nhi\u00ean c\u00e0ng nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam, th\u00ec t\u00f4i nh\u1eadn ra nh\u1eefng b\u1ee9c ho\u1ea1 n\u00e0y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t ti\u00eau chu\u1ea9n v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecdc, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u quen thu\u1ed9c nh\u01b0 h\u01a1i th\u1edf: kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9, kh\u00f4ng do d\u1ef1 ph\u00ea ph\u00e1n, v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ecdi r\u00e0o c\u1ea3n v\u1eadt l\u00fd, v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 m\u1ecdi quy t\u1eafc lu\u1eadt l\u1ec7. Vang v\u1ecdng t\u1eeb Athens c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, qua Italia th\u1eddi k\u1ef3 Ph\u1ee5c H\u01b0ng, cho \u0111\u1ebfn H\u00e0 N\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ng\u00e0y nay, n\u01a1i t\u00f4i \u0111ang s\u1ed1ng, l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong <strong><em>&#8220;Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a Raphael&#8221;<\/em><\/strong> \u0111\u00e3 c\u01b0u mang cho ni\u1ec1m hi v\u1ecdng r\u1eb1ng, m\u1eb7c cho nh\u1eefng ng\u0103n c\u1ea5m c\u1ee7a v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb, t\u00ecnh y\u00eau v\u1edbi tri th\u1ee9c s\u1ebd lu\u00f4n chi\u1ebfn th\u1eafng.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1i t\u00ean <strong><em>&#8220;Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a Athens&#8221;<\/em><\/strong> l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch d\u00f9ng t\u1eeb &#8220;sai&#8221;, che \u0111i t\u1ea7m nh\u00ecn kho\u00e1ng \u0111\u1ea1t c\u1ee7a Raphael v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1ecdc. Ph\u1ee7 l\u00ean b\u1ee9c ho\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd v\u00e0o kho\u1ea3ng gi\u1eefa n\u0103m 1509 v\u00e0 1511 d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Gi\u00e1o ho\u00e0ng Julius II, l\u00e0 c\u00e2u <em>&#8220;Causarum Cognitio&#8221;<\/em>,&nbsp;c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;T\u00ecm ki\u1ebfm tri th\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ch\u00ednh ngh\u0129a&#8221;. V\u1edbi c\u00e2u n\u00f3i \u0111\u00f3, Raphael d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng c\u00e1i h\u1ee3p nh\u1ea5t nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt kia l\u1ea1i, kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t th\u1ec3 ch\u1ebf hay uy th\u1ebf, m\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 truy t\u00ecm tri th\u1ee9c v\u00e0 s\u1ef1 th\u00f4ng th\u00e1i gi\u1eefa h\u1ecd (<em>&#8220;\u0111\u1ec3 bi\u1ebft t\u1ea1i sao&#8221;,<\/em> nh\u01b0 Aristotle n\u00f3i). T\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00f4ng h\u1eb3n l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ca ng\u1ee3i nh\u1eefng nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ed5 x\u01b0a m\u00e0 ch\u00ednh n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc h\u1ecfi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Raphael truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng kh\u1ed1i \u00f3c th\u00f4ng qua nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng h\u00ecnh th\u1ec3. Ng\u00e0y nay, ch\u00fang ta c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng coi \u00fd \u0111\u1ed3 v\u1ec1 s\u1ef1 g\u1eafn b\u00f3 v\u1ec1 tri th\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean; tuy v\u1eady, quay tr\u1edf l\u1ea1i nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 16, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng. Theo&nbsp;Glenn W. Most&nbsp;v\u00e0&nbsp;t\u00e1c ph\u1ea9m&nbsp;<em>\u201cReading Raphael: The School of Athens and Its Pre-Text&#8221;<\/em>,&nbsp;theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u1ec1 s\u1ef1 nh\u00e2n ho\u00e1 7 b\u1ed9 m\u00f4n gi\u00e1o d\u1ee5c th\u1eddi Trung c\u1ed5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ed9i ho\u1ea1 &amp; tri\u1ebft h\u1ecdc, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng l\u00e0 nam \u0111\u1ee9ng \u1edf b\u00ean c\u1ea1nh.&nbsp;&nbsp;\u00c1m ch\u1ec9 truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y d\u00f9ng c\u00e1ch v\u1ebd m\u1ed9t qu\u00fd b\u00e0 ng\u1ed3i tr\u00ean ngai v\u00e0ng l\u00ean b\u1ee9c ph\u00f9 \u0111i\u00eau tr\u00f2n ph\u00eda tr\u00ean b\u1ee9c b\u00edch ho\u1ea1, nh\u01b0ng Raphael \u0111\u00e3 t\u00e1ch bi\u1ec7t h\u1eb3n b\u00e0 \u1ea5y v\u1edbi khung c\u1ea3nh \u1edf trung t\u00e2m, cho ph\u00e9p Plato v\u00e0 Aristotle chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf. Trong khi nh\u1eefng h\u1ecdc gi\u1ea3 t\u1eadp trung v\u00e0o s\u1ef1 \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch v\u00e0 c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa Plato v\u00e0 Aristotle &#8211; m\u1ecdi th\u1ee9 t\u1eeb c\u1eed \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a b\u00e0n tay \u0111\u1ebfn m\u00e0u s\u1eafc qu\u1ea7n \u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd &#8211; \u0111i\u1ec1u \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i ch\u00ednh l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Raphael khi kh\u00f4ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u00e0o m\u1ed9t hi\u1ec7n th\u00e2n l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a tri th\u1ee9c, m\u00e0 l\u00e0 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u0111ang ch\u00ecm \u0111\u1eafm trong qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00ecm ki\u1ebfm tri th\u1ee9c qua di\u1ec5n gi\u1ea3i v\u00e0 tranh lu\u1eadn.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ef3 th\u1ef1c, trong khi t\u00ecm th\u1ea5y ni\u1ec1m vui \u1edf vi\u1ec7c nh\u1eadn bi\u1ebft t\u1eebng nh\u00e2n v\u1eadt, t\u00f4i \u0111\u00e3 b\u1ea5t ng\u1edd b\u1edfi t\u00ednh \u0111a nguy\u00ean v\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t \u1edf t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a Raphael v\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecdc. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3, ch\u1ec9 1\/3 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt \u0111\u1ebfn t\u1eeb Athens c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i s\u1ed1ng r\u1ea5t xa c\u1ea3 v\u1ec1 kh\u00f4ng gian l\u1eabn th\u1eddi gian. Raphael th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n th\u00eam c\u1ea3 nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 kinh \u0111i\u1ec3n Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, nh\u01b0&nbsp;Zoroaster&nbsp;&#8211;&nbsp;m\u1ed9t nh\u00e0 ti\u00ean tri \u0111\u1ebfn t\u1eeb Ba T\u01b0 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, v\u00e0&nbsp;Averro\u00ebs,&nbsp;m\u1ed9t h\u1ecdc gi\u1ea3 H\u1ed3i gi\u00e1o th\u1eddi trung c\u1ed5, v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 c\u1ee7a Tri\u1ebft h\u1ecdc Aristotle.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai nh\u00e2n v\u1eadt n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u00e1ch th\u1ee9c s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft chung r\u1eb1ng nh\u1eefng nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia t\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng gi\u1eefa tr\u1ee5c Duy v\u1eadt &#8211; Duy t\u00e2m theo Plato v\u00e0 Aristotle.&nbsp;Averro\u00ebs&nbsp;l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd, th\u1ea7y thu\u1ed1c v\u00e0 nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, d\u1eabu v\u1eady \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed \u1edf ph\u00eda Plato &#8211; ch\u1ee7 ngh\u0129a duy t\u00e2m, v\u00e0 \u0111ang h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a Py-ta-go,&nbsp;&nbsp;m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e1n v\u1edbi ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ea7n b\u00ed. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 th\u00ec&nbsp;Zoroaster,&nbsp;ng\u01b0\u1eddi tr\u00f4ng nh\u01b0 l\u00e0 nh\u00e0 chi\u00eam tinh \u0111ang c\u1ea7m tr\u00ean tay qu\u1ea3 c\u1ea7u v\u0169 tr\u1ee5 (thi\u00ean c\u1ea7u), \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho vi\u1ec7c th\u1ef1c nghi\u1ec7m nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng v\u00ec sao v\u00e0 h\u00e0nh tinh \u0111\u1ec3 ti\u00ean \u0111o\u00e1n nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi &#8211; v\u00e0 b\u1edfi v\u1eady, m\u1ed9t s\u1ef1 ho\u00e0 tr\u1ed9n gi\u1eefa nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ea7u tr\u1eddi &#8211; m\u1eb7t \u0111\u1ea5t. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ec3 tr\u00ean, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eeba nh\u1eadn ho\u00e0n to\u00e0n r\u1eb1ng linh h\u1ed3n c\u1ee7a vi\u1ec7c h\u1ecdc h\u1ecfi, l\u00e0 v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ecdi r\u00e0o c\u1ea3n v\u1ec1 th\u1eddi gian, \u0111\u1ecba l\u00fd, v\u0103n ho\u00e1 v\u00e0 k\u1ef7 lu\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 s\u1ef1 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1ecdc \u1ea5y th\u1eadt truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng, t\u00f4i v\u1eabn t\u1ef1 h\u1ecfi r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xem s\u1ebd \u1edf \u0111\u00e2u trong \u0111\u00f3? Li\u1ec7u ch\u00fang ta c\u00f3 ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 ng\u01b0\u1edbc nh\u00ecn v\u00e0 ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 nh\u1eefng nh\u00e2n v\u1eadt v\u0129 \u0111\u1ea1i \u1ea5y b\u1edfi nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9 \u0111\u1ec3 theo \u0111u\u1ed5i tri th\u1ee9c? Robert Haas, trong t\u00e1c ph\u1ea9m <em>&#8220;Raphael\u2019s School of Athens: A Theorem in a Painting?&#8221;<\/em>\u00a0\u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ef1c s\u00e1ng t\u1ecf: Raphael \u0111\u00e3 v\u1ebd \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp th\u01b0 vi\u1ec7n th\u1eddi Ph\u1ee5c H\u01b0ng. Theo Haas, nh\u1eefng nh\u00e0 tri\u1ebft h\u1ecdc l\u00e0 hi\u1ec7n th\u00e2n cho nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a h\u1ecd. T\u00f4i th\u1ea5y c\u00e1ch di\u1ec5n gi\u1ea3i n\u00e0y th\u1eadt s\u00e2u s\u1eafc, b\u1edfi b\u1ee9c ho\u1ea1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd tr\u00ean t\u01b0\u1eddng c\u1ee7a\u00a0Stanza della Segnatura,\u00a0th\u01b0 vi\u1ec7n ri\u00eang c\u1ee7a Gi\u00e1o ho\u00e0ng. V\u00e0 n\u00f3 c\u0169ng gi\u00e1n ti\u1ebfp n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t ch\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n. \u0110\u1ec3 d\u1ef1ng n\u00ean nh\u1eefng tri\u1ebft gia v\u0129 \u0111\u1ea1i, Raphael \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u1ea3o gi\u00e1c &#8211; m\u1ed9t k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u1ec3 l\u00e0m cho nh\u00e2n v\u1eadt nh\u01b0 \u0111ang \u1edf c\u00f9ng trong m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi xem. V\u00ec l\u1ebd \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi xem kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi quan s\u00e1t b\u1ecb \u0111\u1ed9ng nh\u1eefng tri th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n g\u00ecn gi\u1eef, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi tham gia v\u00e0o trong nh\u1eefng cu\u1ed9c h\u1ed9i tho\u1ea1i n\u1ed1i d\u00e0i qua c\u00e1c qu\u1ed1c gia v\u00e0 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1edbi c\u00e1ch hi\u1ec3u \u0111\u00f3 trong \u0111\u1ea7u, t\u00f4i \u0111\u00e3 xem b\u1ee9c ho\u1ea1 c\u1ee7a Raphael nh\u01b0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u0129 \u0111\u1ea1i t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9 &#8211; \u0111\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1eeb h\u1ecd hay \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u1ecd. Kh\u00f4ng may r\u1eb1ng, m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1edfi h\u1ecdc sinh t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. \u1ede \u0111\u00e2y, s\u1ef1 k\u00ecm h\u00e3m \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 trong n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00f9ng v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf h\u1ecdc v\u1eb9t c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ea1n h\u1eb9p v\u1ec1 nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng trong ph\u1ea1m vi ch\u1eadt ch\u1ed9i. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0, trong nh\u1eefng ti\u1ebft h\u1ecdc b\u1eaft bu\u1ed9c v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c c\u00f4ng d\u00e2n, &#8220;Tri\u1ebft h\u1ecdc&#8221; ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u l\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a M\u00e1c &#8211; L\u00eanin. Nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n d\u1ea1y h\u00ecnh nh\u01b0 kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u00e0nh cho nghi\u00ean c\u1ee9u ph\u1ea3n bi\u1ec7n nh\u1eb1m x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, m\u00e0 ch\u1ec9 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi quan \u0111\u01a1n l\u1ebb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng thay v\u00ec c\u1ea3m th\u1ea5y ti\u00eau c\u1ef1c, t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4i th\u00fac b\u1edfi \u00fd ni\u1ec7m r\u1eb1ng <strong><em>&#8220;Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a Athens&#8221; <\/em><\/strong>\u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n c\u00e1 nh\u00e2n, b\u1edfi n\u00f3 g\u1ee3i m\u1edf r\u1eb1ng n\u1ebfu ch\u00fang ta nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf nh\u1eefng th\u00f3i quen t\u1eeb gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u00e0 tr\u01b0\u1eddng, v\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn \u0111\u1ed9c l\u1eadp, g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi s\u00e1ch v\u1edf, th\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u00f4ng th\u00e1i ch\u00e2n ch\u00ednh. H\u01a1n n\u1eefa, b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a b\u1ee9c ho\u1ea1 cho t\u00f4i hi v\u1ecdng r\u1eb1ng trong t\u01b0\u01a1ng lai, s\u1ef1 theo \u0111u\u1ed5i tri th\u1ee9c \u1edf Vi\u1ec7t Nam s\u1ebd ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd. C\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1ch m\u00e0 s\u1ef1 h\u01b0ng th\u1ecbnh v\u00e0 d\u1ed3i d\u00e0o v\u1ec1 th\u1eddi gian \u0111\u00e3 t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i cho ng\u01b0\u1eddi Athens c\u1ed5 \u0111\u1ea1i suy ng\u1eabm v\u1ec1 nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng cao c\u1ea3, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ec1 c\u1ee7a c\u1ea3i nh\u1edd giao th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u cho m\u1ed9t th\u1eddi k\u00ec th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u00dd th\u1eddi Ph\u1ee5c H\u01b0ng, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i b\u1ed1i c\u1ea3nh tri th\u1ee9c c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. S\u1ebd c\u00f3 th\u00eam c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n theo \u0111u\u1ed5i con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i, v\u00e0 r\u1ed3i \u0111\u01b0a v\u1ec1 nh\u1eefng quan ni\u1ec7m v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u1ecdc t\u1eadp m\u1edbi cho th\u1ebf h\u1ec7 tr\u1ebb. S\u1ef1 t\u0103ng l\u00ean v\u1ec1 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc ngo\u1ea1i ng\u1eef c\u0169ng \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a r\u1eb1ng s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n nh\u1eefng tri\u1ebft gia s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch, \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t v\u00e0 th\u1ea3o lu\u1eadn k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng. D\u00f9 c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ea7n l\u00e0m, nh\u01b0ng vi\u1ec7c nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u1ec1 tranh lu\u1eadn, nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 gi\u00e1o d\u1ee5c th\u1ef1c nghi\u1ec7m \u0111ang xu\u1ea5t hi\u1ec7n, qu\u1ea3 l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u1ea7y h\u1ee9a h\u1eb9n. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i, m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 M\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi li\u00eam ch\u00ednh \u0111\u00e3 t\u1eadp h\u1ee3p m\u1ed9t nh\u00f3m nh\u1eefng nh\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn v\u00e0 sinh vi\u00ean trong l\u0129nh v\u1ef1c Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 nh\u00e2n v\u0103n \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra Reading Circle Vietnam (&#8220;V\u00f2ng tr\u00f2n hi\u1ec3u bi\u1ebft Vi\u1ec7t Nam&#8221;) &#8211; n\u01a1i m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia s\u1ebd th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 s\u00e1ch, v\u00e0 tranh lu\u1eadn v\u1edbi nh\u1eefng chuy\u00ean gia trong nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng. Nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng t\u00e1o b\u1ea1o, v\u1ec1 nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 t\u1eeb n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 cho t\u1edbi quy\u1ec1n t\u1ef1 do cho t\u1edbi n\u1eef quy\u1ec1n hay gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 th\u00f4i th\u00fac nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m tr\u00e1i chi\u1ec1u. D\u00f9 v\u1eabn \u1edf ph\u1ea1m vi nh\u1ecf, nh\u1eefng s\u00e1ng ki\u1ebfn n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 khai ph\u00e1 cho m\u1ed9t xu h\u01b0\u1edbng m\u00e0 t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y vui s\u01b0\u1edbng khi l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong \u0111\u00f3.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>D\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u1ea3 quan n\u00e0y cho th\u1ea5y n\u00e0y, thay v\u00ec c\u1ee9 v\u00f4 tri ti\u1ebfp thu nh\u1eefng g\u00f3c nh\u00ecn \u0111\u01a1n thu\u1ea7n, th\u00ec c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u01a1n nh\u1eefng b\u1ea1n tr\u1ebb Vi\u1ec7t Nam h\u1ee9ng th\u00fa t\u00ecm hi\u1ec3u nh\u1eefng g\u00f3c nh\u00ecn kh\u00e1c bi\u1ec7t t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u1edf kh\u00eda c\u1ea1nh l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb. H\u01a1n th\u1ebf, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m t\u1ed1t h\u01a1n nhi\u1ec1u trong vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng l\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Raphael v\u1ec1 t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n trong ch\u00fang ta b\u1eb1ng nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c m\u1edf mang tr\u00ed tu\u1ec7. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e2u l\u1ea1c b\u1ed9 g\u1ed3m nh\u1eefng h\u1ecdc sinh, sinh vi\u00ean h\u1ee9ng th\u00fa v\u1edbi quan h\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ec7, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u1ea3 t\u00f4i, \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a Henry Kissinger. Ch\u00fang t\u00f4i ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch th\u1ef1c d\u1ee5ng \u0111\u1ea7y hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1ea7y cao th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ngo\u1ea1i giao Hoa K\u1ef3. Th\u1ef1c v\u1eady, c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ec3 h\u1ecdc h\u1ecfi t\u1eeb n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a Kissinger \u0111\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac Chi\u1ebfn tranh Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ho\u00e1 quan h\u1ec7 gi\u1eefa Hoa K\u1ef3 v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f9 v\u1eady, d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u h\u01a1n, t\u00f4i th\u1ea5y b\u0103n kho\u0103n khi kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 tranh lu\u1eadn ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u Kissinger \u0111\u00e3 l\u00e0m (m\u1ed9t v\u00e0i nh\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh \u0111\u00e3 g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c chi\u1ebfn tranh) nh\u01b0 \u1ee7ng h\u1ed9 n\u1ed5 bom b\u00ed m\u1eadt t\u1ea1i Cam-pu-chia, t\u00e0n s\u00e1t \u1edf n\u01a1i \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng Pakistan, v\u00e0 \u0111\u00e0n \u00e1p ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u1edf Ch\u00e2u M\u1ef9 Latinh. V\u00e0 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 v\u1eabn c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i xu h\u01b0\u1edbng th\u1eeba nh\u1eadn quy\u1ec1n th\u1ebf c\u1ee7a <em>&#8220;nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u0129 \u0111\u1ea1i&#8221; <\/em>n\u00ean thay v\u00ec c\u1ea9n th\u1eadn xem x\u00e9t th\u00ec ch\u00fang ta ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 t\u00f4n s\u00f9ng nh\u1eefng suy ngh\u0129 c\u1ee7a \u00f4ng \u1ea5y. C\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn \u1ea5y c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t xa so v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u danh trong b\u1ee9c ho\u1ea1 c\u1ee7a Raphael.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e0i h\u1ecdc s\u00e2u s\u1eafc nh\u1ea5t m\u00e0 t\u00f4i h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb t\u00e1c ph\u1ea9m <em><strong>&#8220;Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc c\u1ee7a Athens&#8221;<\/strong><\/em> \u0111\u00f3 l\u00e0, nh\u1eefng l\u00fd lu\u1eadn gia v\u0129 \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta t\u00f4n tr\u1ecdng m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng ho\u00e0i nghi, m\u00e0 h\u01a1n h\u1ebft l\u00e0 \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta nghi ng\u1edd m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ea7y t\u00f4n tr\u1ecdng. V\u1edbi t\u00f4i, t\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y c\u00f3 s\u1ee9c m\u1ea1nh d\u00e0i l\u00e2u b\u1edfi n\u00f3 nh\u1eafc nh\u1edf t\u00f4i r\u1eb1ng d\u00f9 d\u01b0\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u00ecnh, nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n y\u00eau th\u00edch s\u1ef1 h\u1ecdc v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u1edbi l\u00fd t\u01b0\u1edfng m\u00e0 n\u00f3 g\u1eedi g\u1eafm. Tinh th\u1ea7n ph\u1ed5 qu\u00e1t c\u1ee7a t\u1ef1 do h\u1ecdc thu\u1eadt v\u00e0 t\u01b0 duy ph\u1ea3n bi\u1ec7n kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb khu\u1ea5t ph\u1ee5c, v\u00e0 trong l\u00fac mong ch\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn ng\u1eafm b\u1ee9c tranh tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0o m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, t\u00f4i s\u1ebd lu\u00f4n mang theo Ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng Athens c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh \u0111\u1ebfn b\u1ea5t k\u00ec \u0111\u00e2u m\u00e0 kh\u00e1t khao tri th\u1ee9c c\u1ee7a t\u00f4i d\u1eabn l\u1ed1i.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft m\u00ecnh \u0111\u00e3 nghi\u1ec1n ng\u1eabm su\u1ed1t n\u0103m 2016. Sau 7 n\u0103m, khi \u0111\u1ecdc l\u1ea1i, m\u00ecnh v\u1eabn ch\u01b0a h\u1ebft kinh ng\u1ea1c v\u1edbi c\u00e1ch d\u00f9ng t\u1eeb qu\u00e1 \u0111\u1ec9nh cao c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3. Hi v\u1ecdng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p v\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi Th\u00e0nh m\u1ed9t l\u1ea7n trong \u0111\u1eddi. M\u00ecnh d\u1ecbch h\u01a1i d\u1edf, n\u00ean n\u1ebfu b\u1ea1n c\u00f3 g\u00f3p [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4314,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-4313","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hoc"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/blog-banner-1.png?fit=4800%2C2700&ssl=1","jetpack-related-posts":[{"id":59,"url":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?p=59","url_meta":{"origin":4313,"position":0},"title":"Voice of Phaners &#8211; Nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00ean s\u00f3ng","author":"alittlebeasty","date":"30\/03\/2015","format":false,"excerpt":"T\u1eeb h\u1ed3i c\u1ea5p 2\u00a0m\u00ecnh \u0111\u00e3 r\u1ea5t ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 c\u00e1c anh ch\u1ecb tr\u01b0\u1eddng Phan, v\u00e0 m\u00ecnh bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Radio Voice of Phaners c\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00f3. R\u1ed3i m\u00ecnh \u0111\u1eadu Phan, v\u1eabn v\u1edbi nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9 v\u00e0 y\u00eau qu\u00fd nh\u01b0 th\u1ebf, theo m\u00ecnh v\u00e0o ng\u00f4i tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y. b\u1ee9c \u1ea3nh\u2026","rel":"","context":"In &quot;hi\u1ec3u&quot;","block_context":{"text":"hi\u1ec3u","link":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"by alittlebeasty","src":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-16.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-16.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-16.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-16.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-16.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":2233,"url":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?p=2233","url_meta":{"origin":4313,"position":1},"title":"2020 &#8211; Vi\u1ebft cho m\u1ed9t n\u0103m \u0111\u00e1ng nh\u1edb","author":"alittlebeasty","date":"11\/02\/2021","format":false,"excerpt":"\u201cIf the hurt comes, so will the happiness.\u201d *** 2020. Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t n\u0103m d\u00e0i v\u00e0 nhi\u1ec1u c\u1ea3m x\u00fac. N\u0103m 2020 \u0111\u00e3 cho m\u00ecnh g\u1eb7p nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt tuy\u1ec7t v\u1eddi N\u0103m nay m\u00ecnh \u0111\u00e3 may m\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c trao t\u1eb7ng cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i. C\u00f3 nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i\u00a0 m\u00ecnh\u2026","rel":"","context":"In &quot;ch\u1ea1m&quot;","block_context":{"text":"ch\u1ea1m","link":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?cat=2"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Beige-New-Blog-Post-Beauty-Tips-Facebook-Cover.png?fit=1200%2C676&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Beige-New-Blog-Post-Beauty-Tips-Facebook-Cover.png?fit=1200%2C676&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Beige-New-Blog-Post-Beauty-Tips-Facebook-Cover.png?fit=1200%2C676&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Beige-New-Blog-Post-Beauty-Tips-Facebook-Cover.png?fit=1200%2C676&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Beige-New-Blog-Post-Beauty-Tips-Facebook-Cover.png?fit=1200%2C676&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":4371,"url":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?p=4371","url_meta":{"origin":4313,"position":2},"title":"Preppy\u00a0Style: C\u1ea3m\u00a0h\u1ee9ng v\u01b0\u1ee3t th\u1eddi gian (Ph\u1ea7n 1)","author":"alittlebeasty","date":"23\/05\/2023","format":false,"excerpt":"(\u0110\u00e2y l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 l\u00e0m Peer Learning Session khi tham gia SSEAYP Youth Conference 2021, \u0111\u1ebfn nay th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c public \u1edf d\u1ea1ng blog. V\u00e0 m\u00ecnh ch\u1ec9 mu\u1ed1n h\u00e9t l\u00ean r\u1eb1ng, yayy m\u00ecnh \u0111\u00e3 vi\u1ebft v\u1ec1 th\u1eddi trang!!!)\u00a0 Ph\u1ea7n 1: Preppy encyclopedia Phong c\u00e1ch Preppy n\u1ed5i l\u00ean \u1edf\u2026","rel":"","context":"In &quot;\u0111\u1eb9p&quot;","block_context":{"text":"\u0111\u1eb9p","link":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?cat=7"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Peach-Comic-Gradient-Anime-Collage-Desktop-Wallpaper.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Peach-Comic-Gradient-Anime-Collage-Desktop-Wallpaper.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Peach-Comic-Gradient-Anime-Collage-Desktop-Wallpaper.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Peach-Comic-Gradient-Anime-Collage-Desktop-Wallpaper.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Peach-Comic-Gradient-Anime-Collage-Desktop-Wallpaper.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":772,"url":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?p=772","url_meta":{"origin":4313,"position":3},"title":"23\/6\/2019","author":"alittlebeasty","date":"11\/07\/2019","format":false,"excerpt":"9:55 AM. V\u1eeba n\u1ed1i m\u00e1y v\u1edbi th\u1eb1ng b\u1ea1n th\u00e2n ai n\u1ea5y lo, l\u00e0 l\u1ea1i n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi n\u00f3 v\u1ec1 s\u1ef1 nghi\u1ec7p v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c. H\u1eb3n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea7y ch\u00e1n ch\u01b0\u1eddng kh\u00e1c. K\u1ec3 ra con \u0111\u01b0\u1eddng m\u00ecnh \u0111i c\u0169ng l\u00e0 do m\u00ecnh t\u1ef1 ch\u1ecdn. M\u00ecnh \u0111ang ngh\u0129, n\u1ebfu\u2026","rel":"","context":"In &quot;hi\u1ec3u&quot;","block_context":{"text":"hi\u1ec3u","link":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?cat=4"},"img":{"alt_text":"by-alittlebeasty","src":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-30.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-30.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-30.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-30.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-30.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":525,"url":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?p=525","url_meta":{"origin":4313,"position":4},"title":"T38 &#8211; NH\u1eeeNG C\u1ea2M X\u00daC KH\u00d4NG TH\u1ec2 \u0110\u1eb6T T\u00caN","author":"alittlebeasty","date":"16\/10\/2017","format":"status","excerpt":"B\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u0103ng tr\u00ean N\u1ed9i san Ng\u1ecdn l\u1eeda h\u1ed3ng s\u1ed1 11 c\u1ee7a BCH \u0110o\u00e0n tr\u01b0\u1eddng Cao \u0111\u1eb3ng C\u1ea3nh s\u00e1t nh\u00e2n d\u00e2n I Th\u00e1ng 9. S\u00e1ng th\u1ee9c gi\u1ea5c ch\u1ee3t th\u1ea5y tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi l\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea1t m\u00e2y \u1eedng h\u1ed3ng. Ch\u1ec9 m\u1edbi \u0111\u1eb7t b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean ra kh\u1ecfi c\u1eeda ph\u00f2ng khi\u2026","rel":"","context":"In &quot;ch\u1ea1m&quot;","block_context":{"text":"ch\u1ea1m","link":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?cat=2"},"img":{"alt_text":"by alittlebeasty","src":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-17.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-17.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-17.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-17.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/Brown-Refined-Scrapbook-Valentines-Day-Greeting-Presentation-17.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":46,"url":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?p=46","url_meta":{"origin":4313,"position":5},"title":"\u0110\u1ec1 b\u00e0i: Thuy\u1ebft minh v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u1ecdc m\u00f4n anh ch\u1ecb y\u00eau th\u00edch.","author":"alittlebeasty","date":"25\/03\/2015","format":false,"excerpt":"H\u00f4m qua nh\u1ea3y l\u00ean g\u00e1c x\u00e9p t\u00ecm v\u1edf \u0111\u1ea1i l\u1edbp 10 \u0111\u1ec3 \u00f4n ph\u1ea7n b\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh. V\u1edf th\u00ec kh\u00f4ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c, nh\u01b0ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9 qu\u00fd gi\u00e1. Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 nh\u1eefng t\u1eadp ki\u1ec3m tra m\u00ecnh c\u1ea5t gi\u1eef t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea5p 1, c\u1ea5p 2.\u00a0L\u1ee5c l\u1ea1i v\u00e0 ng\u1ed3i\u2026","rel":"","context":"In &quot;h\u1ecdc&quot;","block_context":{"text":"h\u1ecdc","link":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/?cat=3"},"img":{"alt_text":"by alittlebeasty","src":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Neutral-Minimal-Portfolio-Presentation-12.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Neutral-Minimal-Portfolio-Presentation-12.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Neutral-Minimal-Portfolio-Presentation-12.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Neutral-Minimal-Portfolio-Presentation-12.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/hoangthilinhchi.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/Neutral-Minimal-Portfolio-Presentation-12.png?fit=1200%2C675&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]}],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4313"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4964,"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4313\/revisions\/4964"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4314"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hoangthilinhchi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}